Per capsule of per dagdosering — leesgids voor supplement-etiketten

Op een supplement-etiket staat altijd ergens een dosis. Tussen die dosis en wat je daadwerkelijk per dag binnenkrijgt, zitten meestal twee getallen verschil. Daar gaat het in de praktijk fout.

Dit is een nuchtere leesgids. Met rekenvoorbeelden — geen abstracte regels.

De twee getallen die je moet onderscheiden

Op vrijwel elk supplement-etiket vind je een tabel met drie kolommen:

In die kolom-namen zit het hele verhaal verborgen.

"Per capsule" = wat er in één pil zit. Niets meer.\ "Per dagdosering" = wat je daadwerkelijk binnenkrijgt als je het advies op het etiket volgt.

Het verschil tussen die twee is meestal factor 2 tot 6 — afhankelijk van het doseringsadvies. Als het etiket "1 tot 3 capsules per dag" suggereert, is de werkelijke inname tussen 1× en 3× wat in één capsule staat.

Rekenvoorbeeld 1 — een vitamine C / zink-formule

Stel het etiket zegt:

Doseringsadvies: 1 tot 3 capsules per dag.

Wat staat er feitelijk?

• Bij 1 capsule per dag krijg je: 90 mg vitamine C + 9 mg zink → de RI%-getallen kloppen
• Bij 3 capsules per dag krijg je: 270 mg vitamine C + 27 mg zink → 337% RI vit C / 270% RI zink

Voor zink is dat een belangrijk getal: EFSA hanteert een UL (Upper Limit) van 25 mg/dag — voor totaal uit voeding én supplementen samen. Bij 3 capsules krijg je uit dit ene supplement al 27 mg, en in de voeding zit ook nog 8–12 mg zink. Een chronische dagelijkse 3-cap-dosering loopt structureel boven UL.

Het etiket zelf zegt dat niet expliciet. Het zegt "1 tot 3 capsules per dag" alsof beide uitersten gelijkwaardig zijn. Een conforme productpagina zou hier een waarschuwing toevoegen — iets als: "Bij 3 capsules per dag overschrijdt de inname de EFSA-bovengrens voor zink. Gebruik die dosering alleen op advies van een therapeut."

Rekenvoorbeeld 2 — een ashwagandha-supplement

Stel het etiket zegt:

Doseringsadvies: 1 à 2 capsules tot 3 keer daags innemen — maximaal 10 capsules per dag.

Wat dit betekent:

• Minimum-dosering: 1 capsule = 500 mg
• Maximum-dosering: 10 capsules = 5.000 mg = 5 gram extract

Voor ashwagandha-extract is geen formele EFSA-UL vastgesteld, maar in onderzoek werd 5 gram per dag uit één plantaardig extract zelden zonder supervisie gebruikt — en de afgelopen jaren zijn er case-reports geweest van leverklachten in verband met hoge ashwagandha-doseringen. Een eerlijk etiket zou zeggen: "De maximum-dosering uit ons advies (10 caps/dag = 5 g extract) is uitsluitend bedoeld onder begeleiding van een gezondheidsprofessional. Voor zelfstandig gebruik adviseren we 1–4 capsules per dag."

In plaats daarvan staat er meestal alleen "max 10 capsules per dag" — wat suggereert dat 10 een veilige consumenten-keuze is. Dat is niet hetzelfde.

De drie valkuilen op een rij

Valkuil 1 — alleen "per capsule" vermelden

Sommige etiketten zetten alleen de mg-waarde per capsule, zonder context wat dat per dagdosering wordt. Voor vitamine D bijvoorbeeld: "25 µg per capsule". Bij 1 cap/dag is dat 250% van de RI; bij 4 caps/dag gepromoot voor "intensieve aanvulling" loopt dat al snel richting de UL van 100 µg/dag.

Valkuil 2 — RI% berekend op een andere dosering dan het advies

Een etiket dat zegt "Vitamine C 90 mg, 113% RI" heeft die 113% berekend bij 1 capsule. Het advies kan vervolgens "1–3 capsules" zijn. Bij 3 caps is de werkelijke inname 339% RI. Het 113%-getal klopt maar misleidt als je niet checkt voor welke dosering het is berekend.

Valkuil 3 — "in afwachting"-claims naast erkende claims

Een etiket dat zegt "Magnesium draagt bij aan vermindering van vermoeidheid (EFSA)" naast "Magnesium-malaat ondersteunt de cellulaire energieproductie* — * in afwachting van Europese toelating" — heeft één toegestane en één niet-toegestane claim met gelijke visuele weergave. Voor een leek is dat verschil onzichtbaar.

Een 60-seconden-checklist voor elke supplement-aankoop

1. Wat is de dosering-range? ("1–3 capsules per dag", "max 10 capsules") — neem de bovenkant als rekenpunt voor UL-check
2. Wat is per dagdosering aan elk relevant ingrediënt? Vermenigvuldig per-capsule × max-caps om te zien of je boven UL of advies-grens uitkomt
3. Welke ingrediënten passeren ≥15% RI per dagdosering? Alleen die mogen formeel een EFSA-claim dragen
4. Welke ingrediënten zijn plantaardig of niet-EFSA? Daar mag geen werkings-claim staan — als die er wel staat met "in afwachting van Europese toelating", is het etiket non-conform
5. Staat er een UL-waarschuwing waar relevant? Voor vitamine A, vitamine D, vitamine B6, ijzer, zink, mangaan zou je dat in veel formules verwachten
6. Klopt het advies met je situatie? Etiket-doseringen zijn meestal generiek; bij medicijngebruik, zwangerschap of bekende aandoening kunnen ze fout zijn voor jou

Belangrijkste UL-grenzen (EFSA, totaal uit voeding + supplementen)

Een geheugensteun voor de meest geconsumeerde nutriënten:

Bij twijfel: kijk de actuele waarden na — EFSA herziet deze periodiek (laatste majeure herziening: 2024).

Wat een goed etiket doet

• Per dagdosering vermelding (niet alleen per capsule), bij elke ingrediënt
• RI-percentages berekend op de standaard dagdosering met expliciete vermelding (bijvoorbeeld "% bij minimum-dosering 1 cap/dag")
• UL-grens-waarschuwing waar de maximum-dosering daar tegenaan loopt
• Geen "in afwachting"-claims voor niet-EFSA-erkende ingrediënten — alleen feitelijke beschrijving
• Heldere onderscheidstaal tussen "draagt bij aan…" (toegestaan, EFSA-erkend) en "ondersteunt…", "stimuleert…" (vaak niet toegestaan)

Wat je in de praktijk kunt doen met deze leesgids

Twee dingen:

1. Voor wat je al hebt staan — pak de drie meest-gebruikte supplementen uit je kast en loop de checklist door. Als je merkt dat de etiketten niet allemaal de checklist halen, hoef je niet alles weg te gooien — wel kun je voor een volgende aanschaf een hogere lat aanleggen.
2. Voor wat je gaat aanschaffen — gebruik de checklist als filter. Een merk dat per dagdosering eerlijk vermeldt, RI% expliciet noemt, UL-waarschuwingen geeft waar relevant en geen "in afwachting"-claims voert, doet kwalitatief al meer dan de meeste mainstream-aanbieders.

Wanneer een professional inschakelen

• Bij twijfel over UL-grenzen in een specifieke situatie (medicatie, aandoening, kindleeftijd)
• Bij stapeling van supplementen waar je niet zeker weet of je niet dubbel-doseert (bijvoorbeeld: vitamine D in multivitamine + losse vitamine D + visolie)
• Bij vermoeden dat een etiket de wettelijke kaders overtreedt — daarvoor is de NVWA Productmeldingen-balie het officiële kanaal

Vitarium therapeutische redactie

Een eerlijk supplement-etiket is een onderschatte vorm van consumentenrespect. Wij vinden dat een productpagina waarin "per capsule" en "per dagdosering" door elkaar lopen, of waarin een 30%-RI-getal hangt aan een dosering die niemand neemt, structureel het verkeerde signaal afgeeft. Onze PDPs (magnesium citraat, Immuvir Lysine complex, LVC5 multivitamine en de overige) zetten daarom altijd minstens twee kolommen — per capsule én per dagdosering-range — en vermelden expliciet wanneer een UL in zicht komt. Dat maakt onze pagina's iets minder gladlopend dan een marketing-gepolijst alternatief, en aanzienlijk meer betrouwbaar als basis voor een aankoopbeslissing.

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Voor specifieke vragen over UL-grenzen of doseringen in jouw situatie: overleg met een arts of orthomoleculair therapeut.

Bronnen: EFSA Tolerable Upper Intake Levels (geactualiseerd 2024) · Verordening (EG) 1924/2006 + EU 432/2012 — formuleringen toegestane health claims · NVWA jaarverslagen handhaving voedingssupplementen 2023–2025 · Voedingscentrum referentie-innamen.